{"id":3851,"date":"2026-03-21T09:53:56","date_gmt":"2026-03-21T09:53:56","guid":{"rendered":"https:\/\/npk1169-001-site1.mtempurl.com\/?p=3851"},"modified":"2026-04-13T07:26:23","modified_gmt":"2026-04-13T07:26:23","slug":"sanskrit-language","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.bharatwisdom.com\/hi\/culture\/sanskrit-language\/","title":{"rendered":"\u0938\u0902\u0938\u094d\u0915\u0943\u0924 \u092d\u093e\u0937\u093e (\u0926\u0947\u0935\u0935\u093e\u0923\u0940) - \u0909\u0924\u094d\u0924\u092e \u0927\u094d\u0935\u0928\u094d\u092f\u093e\u0924\u094d\u092e\u0915 \u0938\u0902\u0939\u093f\u0924\u093e"},"content":{"rendered":"<div class=\"fusion-fullwidth fullwidth-box fusion-builder-row-1 fusion-flex-container nonhundred-percent-fullwidth non-hundred-percent-height-scrolling\" style=\"--awb-border-radius-top-left:0px;--awb-border-radius-top-right:0px;--awb-border-radius-bottom-right:0px;--awb-border-radius-bottom-left:0px;--awb-flex-wrap:wrap;\" ><div class=\"fusion-builder-row fusion-row fusion-flex-align-items-flex-start fusion-flex-content-wrap\" style=\"max-width:1279.2px;margin-left: calc(-4% \/ 2 );margin-right: calc(-4% \/ 2 );\"><div class=\"fusion-layout-column fusion_builder_column fusion-builder-column-0 fusion_builder_column_1_1 1_1 fusion-flex-column\" style=\"--awb-bg-size:cover;--awb-width-large:100%;--awb-margin-top-large:0px;--awb-spacing-right-large:1.92%;--awb-margin-bottom-large:0px;--awb-spacing-left-large:1.92%;--awb-width-medium:100%;--awb-spacing-right-medium:1.92%;--awb-spacing-left-medium:1.92%;--awb-width-small:100%;--awb-spacing-right-small:1.92%;--awb-spacing-left-small:1.92%;\"><div class=\"fusion-column-wrapper fusion-flex-justify-content-flex-start fusion-content-layout-column\"><div class=\"fusion-text fusion-text-1\"><p id=\"p-rc_fe7aa34c3884e55f-2157\" data-path-to-node=\"185\"><span data-path-to-node=\"185,0\"><b data-path-to-node=\"185,0\" data-index-in-node=\"0\">\u0905\u0935\u0927\u093e\u0930\u0923\u093e<\/b><\/span><\/p>\n<p data-path-to-node=\"185\"><span data-path-to-node=\"185,2\"><span class=\"citation-8984\">\u0938\u0902\u0938\u094d\u0915\u0943\u0924 (<\/span><i data-path-to-node=\"185,2\" data-index-in-node=\"10\"><span class=\"citation-8984\">\u0938\u0902\u0938\u094d\u0915\u0943\u0924<\/span><\/i><span class=\"citation-8984\">\u0938\u0902\u0938\u094d\u0915\u0943\u0924 \u0915\u093e \u0905\u0930\u094d\u0925 \u0939\u0948 &#039;\u092a\u0930\u093f\u0937\u094d\u0915\u0943\u0924&#039; \u092f\u093e &#039;\u092a\u0930\u093f\u092a\u0942\u0930\u094d\u0923&#039;\u0964 \u0938\u0902\u0938\u094d\u0915\u0943\u0924, \u0909\u0928 \u092d\u093e\u0937\u093e\u0913\u0902 \u0915\u0947 \u0935\u093f\u092a\u0930\u0940\u0924 \u091c\u094b \u0938\u0902\u092f\u094b\u0917\u0935\u0936 \u0935\u093f\u0915\u0938\u093f\u0924 \u0939\u0941\u0908\u0902 (\u091c\u0948\u0938\u0947 \u0905\u0902\u0917\u094d\u0930\u0947\u091c\u0940, \u091c\u0939\u093e\u0901 &#039;Apple&#039; \u0914\u0930 &#039;Car&#039; \u092e\u0947\u0902 &#039;A&#039; \u0915\u0940 \u0927\u094d\u0935\u0928\u093f \u0905\u0932\u0917-\u0905\u0932\u0917 \u0939\u094b\u0924\u0940 \u0939\u0948), \u090f\u0915 \u0938\u0941\u0928\u093f\u092f\u094b\u091c\u093f\u0924 \u0914\u0930 \u092a\u094d\u0930\u092d\u093e\u0935\u0940 \u0930\u091a\u0928\u093e \u0925\u0940\u0964<\/span><\/span><span data-path-to-node=\"185,4\">. <\/span><span data-path-to-node=\"185,6\"><span class=\"citation-8983\">\u0935\u0930\u094d\u0923\u092e\u093e\u0932\u093e, \u092f\u093e <\/span><i data-path-to-node=\"185,6\" data-index-in-node=\"17\"><span class=\"citation-8983\">\u0935\u0930\u094d\u0923\u092e\u093e\u0932\u093e<\/span><\/i><span class=\"citation-8983\">, \u092f\u0939 \u092e\u093e\u0928\u0935 \u0906\u0935\u093e\u091c \u0915\u0940 \u0915\u093e\u0930\u094d\u092f\u092a\u094d\u0930\u0923\u093e\u0932\u0940 \u0915\u093e \u0935\u0948\u091c\u094d\u091e\u093e\u0928\u093f\u0915 \u0930\u0942\u092a \u0938\u0947 \u0935\u094d\u092f\u0935\u0938\u094d\u0925\u093f\u0924 \u092e\u093e\u0928\u091a\u093f\u0924\u094d\u0930 \u0939\u0948\u0964<\/span><\/span><span data-path-to-node=\"185,8\">. \u092f\u0939 \u0932\u093f\u092a\u093f \u0927\u094d\u0935\u0928\u093f \u0915\u0947 \u0928\u093f\u092f\u092e\u094b\u0902 \u0915\u093e \u092a\u093e\u0932\u0928 \u0915\u0930\u0924\u0940 \u0939\u0948, \u091c\u094b \u092e\u0941\u0916 \u0915\u0947 \u092a\u093f\u091b\u0932\u0947 \u092d\u093e\u0917 \u0938\u0947 \u0906\u0917\u0947 \u0915\u0940 \u0913\u0930 \u0924\u093e\u0930\u094d\u0915\u093f\u0915 \u0930\u0942\u092a \u0938\u0947 \u0906\u0917\u0947 \u092c\u0922\u093c\u0924\u0940 \u0939\u0948: \u0915\u0902\u0920\u094d\u092f \u0927\u094d\u0935\u0928\u093f\u092f\u093e\u0901 \u0917\u0932\u0947 \u0915\u0947 \u092d\u0940\u0924\u0930 \u0917\u0939\u0930\u093e\u0908 \u0938\u0947 \u0936\u0941\u0930\u0942 \u0939\u094b\u0924\u0940 \u0939\u0948\u0902 (\u0915, \u0916\u093e); \u0924\u093e\u0932\u0935\u094d\u092f \u0914\u0930 \u092e\u0938\u094d\u0924\u093f\u0937\u094d\u0915\u0940\u092f \u0927\u094d\u0935\u0928\u093f\u092f\u093e\u0901 \u092e\u0941\u0916 \u0915\u0940 \u091b\u0924 \u0915\u0940 \u0913\u0930 \u092c\u0922\u093c\u0924\u0940 \u0939\u0948\u0902; <\/span><span data-path-to-node=\"185,10\"><span class=\"citation-8982\">\u0926\u0902\u0924\u094d\u092f \u0914\u0930 \u0932\u0947\u092c\u093f\u092f\u0932 \u0927\u094d\u0935\u0928\u093f\u092f\u093e\u0901 \u0926\u093e\u0902\u0924\u094b\u0902 \u0938\u0947 \u091f\u0915\u0930\u093e\u0924\u0940 \u0939\u0948\u0902 \u0914\u0930 \u0939\u094b\u0920\u094b\u0902 \u092a\u0930 \u0930\u0941\u0915 \u091c\u093e\u0924\u0940 \u0939\u0948\u0902 (\u092a\u093e, \u092e\u093e) <\/span><\/span><span data-path-to-node=\"185,12\">. <\/span><span data-path-to-node=\"185,14\"><span class=\"citation-8981\">\u092f\u0939 \u0915\u094d\u0930\u092e \u0906\u092a\u0915\u0947 \u0938\u093e\u0902\u0938 \u0932\u0947\u0928\u0947 \u0915\u0947 \u0924\u0930\u0940\u0915\u0947 \u0915\u0947 \u0905\u0928\u0941\u0930\u0942\u092a \u0939\u0948, \u0907\u0938\u0932\u093f\u090f \u0915\u094b\u0908 \u092d\u094d\u0930\u092e \u0928\u0939\u0940\u0902 \u0939\u0948: \u0906\u092a \u0920\u0940\u0915 \u0935\u0939\u0940 \u091f\u093e\u0907\u092a \u0915\u0930\u0924\u0947 \u0939\u0948\u0902 \u091c\u094b \u0906\u092a \u0915\u0939\u0924\u0947 \u0939\u0948\u0902\u0964<\/span><\/span><span data-path-to-node=\"185,16\">.<\/span><\/p>\n<p id=\"p-rc_fe7aa34c3884e55f-2158\" data-path-to-node=\"186\"><span data-path-to-node=\"186,0\"><b data-path-to-node=\"186,0\" data-index-in-node=\"0\">\u092d\u093e\u0937\u093e\u0913\u0902 \u0915\u093e \u201c\u092e\u0926\u0930\u092c\u094b\u0930\u094d\u0921\u201d<\/b> <\/span><\/p>\n<p data-path-to-node=\"186\"><span data-path-to-node=\"186,2\"><span class=\"citation-8980\">\u0938\u0902\u0938\u094d\u0915\u0943\u0924, \u0907\u0902\u0921\u094b-\u092f\u0942\u0930\u094b\u092a\u0940\u092f \u092d\u093e\u0937\u093e \u092a\u0930\u093f\u0935\u093e\u0930 \u0915\u0940 \u092d\u093e\u0937\u093e\u0908 \u092a\u0942\u0930\u094d\u0935\u091c \u0939\u0948\u0964<\/span><\/span><span data-path-to-node=\"186,4\">.<\/span><\/p>\n<ul data-path-to-node=\"187\">\n<li>\n<p id=\"p-rc_fe7aa34c3884e55f-2159\" data-path-to-node=\"187,0,0\"><span data-path-to-node=\"187,0,0,1\"><span class=\"citation-8979\">Matr (\u0938\u0902\u0938\u094d\u0915\u0943\u0924) \u2192 Mater (\u0932\u0948\u091f\u093f\u0928) \u2192 Mother (\u0905\u0902\u0917\u094d\u0930\u0947\u091c\u0940)<\/span><\/span><span data-path-to-node=\"187,0,0,3\">.<\/span><\/p>\n<\/li>\n<li>\n<p id=\"p-rc_fe7aa34c3884e55f-2160\" data-path-to-node=\"187,1,0\"><span data-path-to-node=\"187,1,0,1\"><span class=\"citation-8978\">\u092a\u093f\u0924\u0943 (\u0938\u0902\u0938\u094d\u0915\u0943\u0924) \u2192 \u092a\u0948\u091f\u0930 (\u0932\u0948\u091f\u093f\u0928) \u2192 \u092b\u093e\u0926\u0930 (\u0905\u0902\u0917\u094d\u0930\u0947\u091c\u0940)<\/span><\/span><span data-path-to-node=\"187,1,0,3\">.<\/span><\/p>\n<\/li>\n<li>\n<p id=\"p-rc_fe7aa34c3884e55f-2161\" data-path-to-node=\"187,2,0\"><span data-path-to-node=\"187,2,0,1\"><span class=\"citation-8977\">\u0928\u093e\u092e (\u0938\u0902\u0938\u094d\u0915\u0943\u0924) \u2192 \u0928\u093e\u092e (\u0932\u0948\u091f\u093f\u0928) \u2192 \u0928\u093e\u092e (\u0905\u0902\u0917\u094d\u0930\u0947\u091c\u0940)<\/span><\/span><span data-path-to-node=\"187,2,0,3\">.<\/span><\/p>\n<\/li>\n<\/ul>\n<p id=\"p-rc_fe7aa34c3884e55f-2162\" data-path-to-node=\"188\"><span data-path-to-node=\"188,0\"><b data-path-to-node=\"188,0\" data-index-in-node=\"0\">\u092a\u0939\u0932\u093e \u090f\u0932\u094d\u0917\u094b\u0930\u093f\u0926\u092e<\/b> <\/span><\/p>\n<p data-path-to-node=\"188\"><span data-path-to-node=\"188,2\"><span class=\"citation-8976\">\u0935\u094d\u092f\u093e\u0915\u0930\u0923\u0935\u093f\u0926\u094d \u092a\u093e\u0923\u093f\u0928\u0940 \u0928\u0947 \u0932\u093f\u0916\u093e <\/span><i data-path-to-node=\"188,2\" data-index-in-node=\"32\"><span class=\"citation-8976\">Ashtadhyayi<\/span><\/i><span class=\"citation-8976\"> \u0932\u0917\u092d\u0917 2000 \u0908\u0938\u093e \u092a\u0942\u0930\u094d\u0935<\/span><\/span><span data-path-to-node=\"188,4\">. \u0906\u0927\u0941\u0928\u093f\u0915 \u0926\u0943\u0937\u094d\u091f\u093f\u0915\u094b\u0923 \u0938\u0947, \u092f\u0939 \u090f\u0915 \u0915\u094b\u0921 \u0925\u093e\u0964. <\/span><span data-path-to-node=\"188,6\"><span class=\"citation-8975\">\u0909\u0928\u094d\u0939\u094b\u0902\u0928\u0947 \u0932\u0917\u092d\u0917 2,012 \u092e\u0942\u0932 \u0927\u094d\u0935\u0928\u093f\u092f\u093e\u0901 \u0914\u0930 4,000 \u0938\u0947 \u0905\u0927\u093f\u0915 \u092c\u0940\u091c\u0917\u0923\u093f\u0924\u0940\u092f \u0928\u093f\u092f\u092e\u094b\u0902 \u0935\u093e\u0932\u0940 \u090f\u0915 &#039;\u092e\u0936\u0940\u0928&#039; \u092c\u0928\u093e\u0908\u0964<\/span><\/span><span data-path-to-node=\"188,8\">. <\/span><span data-path-to-node=\"188,10\"><span class=\"citation-8974\">\u0907\u0928 \u0926\u093f\u0936\u093e-\u0928\u093f\u0930\u094d\u0926\u0947\u0936\u094b\u0902 \u092e\u0947\u0902 \u092e\u0942\u0932 \u0936\u092c\u094d\u0926\u094b\u0902 \u0915\u094b \u0936\u093e\u092e\u093f\u0932 \u0915\u0930\u0915\u0947 \u0906\u092a \u0905\u0928\u0917\u093f\u0928\u0924 \u0936\u092c\u094d\u0926 \u092c\u0928\u093e \u0938\u0915\u0924\u0947 \u0939\u0948\u0902\u0964<\/span><\/span><span data-path-to-node=\"188,12\">.<\/span><\/p>\n<p id=\"p-rc_fe7aa34c3884e55f-2163\" data-path-to-node=\"189\"><span data-path-to-node=\"189,0\"><b data-path-to-node=\"189,0\" data-index-in-node=\"0\">\u201c\u0905\u0938\u0902\u092d\u0935\u201d \u0938\u093e\u0939\u093f\u0924\u094d\u092f\u093f\u0915 \u0907\u0902\u091c\u0940\u0928\u093f\u092f\u0930\u093f\u0902\u0917<\/b> <\/span><\/p>\n<p data-path-to-node=\"189\"><span data-path-to-node=\"189,0\">\u090b\u0937\u093f\u092f\u094b\u0902 \u0915\u093e \u092e\u093e\u0928\u0928\u093e \u0925\u093e \u0915\u093f \u092d\u093e\u0937\u093e \u0917\u0923\u093f\u0924 \u0915\u093e \u090f\u0915 \u0930\u0942\u092a \u0939\u0948\u0964. <\/span><span data-path-to-node=\"189,2\"><i data-path-to-node=\"189,2\" data-index-in-node=\"0\"><span class=\"citation-8973\">\u0935\u093f\u0932\u094b\u092e\u093e \u0915\u093e\u0935\u094d\u092f\u093e<\/span><\/i><span class=\"citation-8973\"> (\u0926\u094d\u0935\u093f\u0926\u093f\u0936\u093e\u0924\u094d\u092e\u0915 \u0915\u0935\u093f\u0924\u093e) \u0905\u0902\u0924\u093f\u092e \u092a\u094d\u0930\u092e\u093e\u0923 \u0939\u0948<\/span><\/span><span data-path-to-node=\"189,4\">. <\/span><span data-path-to-node=\"189,6\"><span class=\"citation-8972\">The <\/span><i data-path-to-node=\"189,6\" data-index-in-node=\"4\"><span class=\"citation-8972\">\u0930\u093e\u0918\u0935\u092f\u093e\u0926\u093e\u0935\u093f\u092f\u093e<\/span><\/i><span class=\"citation-8972\">, 17\u0935\u0940\u0902 \u0938\u0926\u0940 \u0915\u0940 \u090f\u0915 \u0909\u0924\u094d\u0915\u0943\u0937\u094d\u091f \u0915\u0943\u0924\u093f, \u091c\u093f\u0938\u0947 \u0906\u0917\u0947 \u0915\u0940 \u0913\u0930 \u0938\u0947 \u092a\u0922\u093c\u0928\u0947 \u092a\u0930 \u092d\u0917\u0935\u093e\u0928 \u0930\u093e\u092e \u0915\u0940 \u0915\u0939\u093e\u0928\u0940 \u0938\u0941\u0928\u093e\u0908 \u0926\u0947\u0924\u0940 \u0939\u0948\u0964<\/span><\/span><span data-path-to-node=\"189,8\">. <\/span><span data-path-to-node=\"189,10\"><span class=\"citation-8971\">\u0939\u093e\u0932\u093e\u0902\u0915\u093f, \u091c\u092c \u0907\u0928\u094d\u0939\u0940\u0902 \u0905\u0915\u094d\u0937\u0930\u094b\u0902 \u0915\u094b \u0909\u0932\u094d\u091f\u0947 \u0915\u094d\u0930\u092e \u092e\u0947\u0902 \u092a\u0922\u093c\u093e \u091c\u093e\u0924\u093e \u0939\u0948, \u0924\u094b \u0935\u0947 \u092d\u0917\u0935\u093e\u0928 \u0915\u0943\u0937\u094d\u0923 \u0915\u0940 \u0915\u0939\u093e\u0928\u0940 \u092c\u092f\u093e\u0902 \u0915\u0930\u0924\u0947 \u0939\u0948\u0902\u0964<\/span><\/span><span data-path-to-node=\"189,12\">. <\/span><span data-path-to-node=\"189,14\"><span class=\"citation-8970\">\u092f\u0939 \u090f\u0915 \u0910\u0938\u093e \u0905\u0926\u094d\u092d\u0941\u0924 \u0915\u0925\u093e\u0924\u094d\u092e\u0915 \u091a\u092e\u0924\u094d\u0915\u093e\u0930 \u0939\u0948 \u091c\u093f\u0938\u0947 \u0915\u094b\u0908 \u092d\u0940 \u0906\u0927\u0941\u0928\u093f\u0915 \u0938\u0941\u092a\u0930\u0915\u0902\u092a\u094d\u092f\u0942\u091f\u0930 \u0915\u093f\u0938\u0940 \u0905\u0928\u094d\u092f \u092d\u093e\u0937\u093e \u092e\u0947\u0902 \u0926\u094b\u0939\u0930\u093e\u0928\u0947 \u092e\u0947\u0902 \u0938\u0915\u094d\u0937\u092e \u0928\u0939\u0940\u0902 \u0930\u0939\u093e \u0939\u0948\u0964<\/span><\/span><span data-path-to-node=\"189,16\">.<\/span><\/p>\n<p id=\"p-rc_fe7aa34c3884e55f-2164\" data-path-to-node=\"190\"><span data-path-to-node=\"190,0\"><b data-path-to-node=\"190,0\" data-index-in-node=\"0\">\u092a\u094d\u0930\u093e\u091a\u0940\u0928 &quot;\u091a\u0947\u0915\u0938\u092e&quot; \u090f\u0932\u094d\u0917\u094b\u0930\u093f\u0926\u092e<\/b><\/span><\/p>\n<p data-path-to-node=\"190\"><span data-path-to-node=\"190,2\"><span class=\"citation-8969\">\u090b\u0937\u093f\u092f\u094b\u0902 \u0928\u0947 \u0935\u0947\u0926\u094b\u0902 \u0915\u094b \u0926\u0938 \u0939\u091c\u093e\u0930 \u0935\u0930\u094d\u0937\u094b\u0902 \u0938\u0947 \u0905\u0927\u093f\u0915 \u0938\u092e\u092f \u0924\u0915 \u0938\u0941\u0930\u0915\u094d\u0937\u093f\u0924 \u0930\u0916\u0928\u0947 \u0915\u0947 \u0932\u093f\u090f &#039;\u092e\u094c\u0916\u093f\u0915 \u0939\u093e\u0930\u094d\u0921 \u0921\u094d\u0930\u093e\u0907\u0935&#039; \u0915\u093e \u0928\u093f\u0930\u094d\u092e\u093e\u0923 \u0915\u093f\u092f\u093e, \u0924\u093e\u0915\u093f \u0915\u093e\u0917\u091c \u0916\u0930\u093e\u092c \u0928 \u0939\u094b\u0964<\/span><\/span><span data-path-to-node=\"190,4\">. <\/span><span data-path-to-node=\"190,6\"><span class=\"citation-8968\">\u0909\u0928\u094d\u0939\u094b\u0902\u0928\u0947 \u0905\u0902\u0915\u0917\u0923\u093f\u0924 \u0915\u0940 \u0938\u092e\u0938\u094d\u092f\u093e\u0913\u0902 \u0915\u094b \u0939\u0932 \u0915\u0930\u0928\u0947 \u0915\u0947 \u0932\u093f\u090f \u0930\u0923\u0928\u0940\u0924\u093f\u092f\u093e\u0901 \u0924\u0948\u092f\u093e\u0930 \u0915\u0940\u0902, \u091c\u0948\u0938\u0947 \u0915\u093f <\/span><i data-path-to-node=\"190,6\" data-index-in-node=\"62\"><span class=\"citation-8968\">\u0918\u0928\u092a\u0925\u093e<\/span><\/i><span class=\"citation-8968\"> (\u0918\u0928\u0924\u094d\u0935 \u092a\u093e\u0920)<\/span><\/span><span data-path-to-node=\"190,8\">. <\/span><span data-path-to-node=\"190,10\"><span class=\"citation-8967\">\u0905\u0915\u094d\u0937\u0930\u094b\u0902 \u0915\u093e \u0909\u091a\u094d\u091a\u093e\u0930\u0923 \u0917\u0941\u0902\u0925\u0947 \u0939\u0941\u090f \u0924\u0930\u0940\u0915\u0947 \u0938\u0947 \u0915\u093f\u092f\u093e \u091c\u093e\u0924\u093e \u0939\u0948 (1-2, 2-1, 1-2-3)<\/span><\/span><span data-path-to-node=\"190,12\">. <\/span><span data-path-to-node=\"190,14\"><span class=\"citation-8966\">\u092f\u0926\u093f \u0915\u094b\u0908 \u091b\u093e\u0924\u094d\u0930 \u090f\u0915 \u092d\u0940 \u0905\u0915\u094d\u0937\u0930 \u091b\u094b\u0921\u093c \u0926\u0947\u0924\u093e, \u0924\u094b \u0917\u0923\u093f\u0924\u0940\u092f \u092a\u0948\u091f\u0930\u094d\u0928 \u091f\u0942\u091f \u091c\u093e\u0924\u093e, \u091c\u094b \u090f\u0915 \u0924\u094d\u0930\u0941\u091f\u093f-\u0938\u0941\u0927\u093e\u0930 \u090f\u0932\u094d\u0917\u094b\u0930\u093f\u0926\u092e \u0915\u0947 \u0930\u0942\u092a \u092e\u0947\u0902 \u0915\u093e\u0930\u094d\u092f \u0915\u0930\u0924\u093e \u0925\u093e \u0924\u093e\u0915\u093f \u0938\u0939\u0938\u094d\u0930\u093e\u092c\u094d\u0926\u093f\u092f\u094b\u0902 \u0924\u0915 100% \u0921\u0947\u091f\u093e \u0915\u0940 \u0938\u091f\u0940\u0915\u0924\u093e \u0938\u0941\u0928\u093f\u0936\u094d\u091a\u093f\u0924 \u0939\u094b \u0938\u0915\u0947\u0964<\/span><\/span><span data-path-to-node=\"190,16\">.<\/span><\/p>\n<p id=\"p-rc_fe7aa34c3884e55f-2165\" data-path-to-node=\"191\"><span data-path-to-node=\"191,0\"><b data-path-to-node=\"191,0\" data-index-in-node=\"0\">\u0938\u0902\u0938\u094d\u0915\u0943\u0924 \u092a\u094d\u0930\u092d\u093e\u0935<\/b> <\/span><\/p>\n<p data-path-to-node=\"191\"><span data-path-to-node=\"191,2\"><span class=\"citation-8965\">\u0924\u0902\u0924\u094d\u0930\u093f\u0915\u093e \u0935\u0948\u091c\u094d\u091e\u093e\u0928\u093f\u0915 \u091c\u0947\u092e\u094d\u0938 \u0939\u093e\u0930\u094d\u091f\u091c\u093c\u0947\u0932 \u0926\u094d\u0935\u093e\u0930\u093e \u0915\u093f\u090f \u0917\u090f \u0939\u093e\u0932\u093f\u092f\u093e \u090f\u092e\u0906\u0930\u0906\u0908 \u092a\u094d\u0930\u092f\u094b\u0917\u094b\u0902 \u0938\u0947 \u092a\u0924\u093e \u091a\u0932\u0924\u093e \u0939\u0948 \u0915\u093f \u0938\u0902\u0938\u094d\u0915\u0943\u0924 \u0915\u094b \u0932\u0902\u092c\u0947 \u0938\u092e\u092f \u0924\u0915 \u092f\u093e\u0926 \u0915\u0930\u0928\u0947 \u0938\u0947 \u0939\u093f\u092a\u094d\u092a\u094b\u0915\u0948\u092e\u094d\u092a\u0938 (\u0938\u094d\u092e\u0943\u0924\u093f \u0938\u0947 \u0938\u0902\u092c\u0902\u0927\u093f\u0924 \u0915\u094d\u0937\u0947\u0924\u094d\u0930) \u092e\u0947\u0902 \u0917\u094d\u0930\u0947 \u092e\u0948\u091f\u0930 \u0915\u093e \u0918\u0928\u0924\u094d\u0935 \u0914\u0930 \u0915\u0949\u0930\u094d\u091f\u093f\u0915\u0932 \u092e\u094b\u091f\u093e\u0908 \u0915\u093e\u092b\u0940 \u092c\u0922\u093c \u091c\u093e\u0924\u0940 \u0939\u0948\u0964<\/span><\/span><span data-path-to-node=\"191,4\">. <\/span><span data-path-to-node=\"191,6\"><span class=\"citation-8964\">\u0938\u0902\u0938\u094d\u0915\u0943\u0924 \u0938\u0940\u0916\u0928\u093e \u0906\u092a\u0915\u0947 \u092e\u0938\u094d\u0924\u093f\u0937\u094d\u0915 \u0915\u094b \u092e\u091c\u092c\u0942\u0924 \u092c\u0928\u093e\u0928\u0947 \u0915\u093e \u090f\u0915 \u0936\u093e\u0928\u0926\u093e\u0930 \u0924\u0930\u0940\u0915\u093e \u0939\u0948\u0964<\/span><\/span><span data-path-to-node=\"191,8\">.<\/span><b data-path-to-node=\"192\" data-index-in-node=\"0\"><\/b><\/p>\n<\/div><\/div><\/div><\/div><\/div>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"","protected":false},"author":1,"featured_media":3602,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"footnotes":""},"categories":[499],"tags":[397,428,426,394,427,398],"class_list":["post-3851","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-culture","tag-ashtadhyayi","tag-cognitive-science","tag-devavani","tag-linguistics","tag-phonetics","tag-sanskrit"],"acf":[],"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v27.4 - https:\/\/yoast.com\/product\/yoast-seo-wordpress\/ -->\r\n<title>Sanskrit Language (Devavani) \u2013 The Perfect Phonetic Code - BharatWisdom<\/title>\r\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\r\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/www.bharatwisdom.com\/hi\/culture\/sanskrit-language\/\" \/>\r\n<meta property=\"og:locale\" content=\"hi_IN\" \/>\r\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\r\n<meta property=\"og:title\" content=\"Sanskrit Language (Devavani) \u2013 The Perfect Phonetic Code - BharatWisdom\" \/>\r\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/www.bharatwisdom.com\/hi\/culture\/sanskrit-language\/\" \/>\r\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"BharatWisdom\" \/>\r\n<meta property=\"article:publisher\" content=\"https:\/\/www.facebook.com\/BharatWisdom\" \/>\r\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2026-03-21T09:53:56+00:00\" \/>\r\n<meta property=\"article:modified_time\" content=\"2026-04-13T07:26:23+00:00\" \/>\r\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/www.bharatwisdom.com\/wp-content\/uploads\/2026\/03\/Img-108.jpg\" \/>\r\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"1200\" \/>\r\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"593\" \/>\r\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/jpeg\" \/>\r\n<meta name=\"author\" content=\"admin\" \/>\r\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\r\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"\u0926\u094d\u0935\u093e\u0930\u093e \u0932\u093f\u0916\u093f\u0924\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"admin\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"\u0905\u0928\u0941\u092e\u093e\u0928\u093f\u0924 \u092a\u0922\u093c\u0928\u0947 \u0915\u093e \u0938\u092e\u092f\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"2 \u092e\u093f\u0928\u091f\" \/>\r\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\\\/\\\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"Article\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.bharatwisdom.com\\\/culture\\\/sanskrit-language\\\/#article\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.bharatwisdom.com\\\/culture\\\/sanskrit-language\\\/\"},\"author\":{\"name\":\"admin\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.bharatwisdom.com\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/b86f33378bfdfdbcadeda85dfe3cf88d\"},\"headline\":\"Sanskrit Language (Devavani) \u2013 The Perfect Phonetic Code\",\"datePublished\":\"2026-03-21T09:53:56+00:00\",\"dateModified\":\"2026-04-13T07:26:23+00:00\",\"mainEntityOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.bharatwisdom.com\\\/culture\\\/sanskrit-language\\\/\"},\"wordCount\":543,\"commentCount\":0,\"publisher\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.bharatwisdom.com\\\/#organization\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.bharatwisdom.com\\\/culture\\\/sanskrit-language\\\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\\\/\\\/www.bharatwisdom.com\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2026\\\/03\\\/Img-108.jpg\",\"keywords\":[\"Ashtadhyayi\",\"Cognitive Science\",\"Devavani\",\"Linguistics\",\"Phonetics\",\"Sanskrit\"],\"articleSection\":[\"culture\"],\"inLanguage\":\"hi-IN\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"CommentAction\",\"name\":\"Comment\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/www.bharatwisdom.com\\\/culture\\\/sanskrit-language\\\/#respond\"]}]},{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.bharatwisdom.com\\\/culture\\\/sanskrit-language\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.bharatwisdom.com\\\/culture\\\/sanskrit-language\\\/\",\"name\":\"Sanskrit Language (Devavani) \u2013 The Perfect Phonetic Code - BharatWisdom\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.bharatwisdom.com\\\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.bharatwisdom.com\\\/culture\\\/sanskrit-language\\\/#primaryimage\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.bharatwisdom.com\\\/culture\\\/sanskrit-language\\\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\\\/\\\/www.bharatwisdom.com\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2026\\\/03\\\/Img-108.jpg\",\"datePublished\":\"2026-03-21T09:53:56+00:00\",\"dateModified\":\"2026-04-13T07:26:23+00:00\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.bharatwisdom.com\\\/culture\\\/sanskrit-language\\\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"hi-IN\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/www.bharatwisdom.com\\\/culture\\\/sanskrit-language\\\/\"]}]},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"hi-IN\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.bharatwisdom.com\\\/culture\\\/sanskrit-language\\\/#primaryimage\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.bharatwisdom.com\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2026\\\/03\\\/Img-108.jpg\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/www.bharatwisdom.com\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2026\\\/03\\\/Img-108.jpg\",\"width\":1200,\"height\":593},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.bharatwisdom.com\\\/culture\\\/sanskrit-language\\\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Home\",\"item\":\"https:\\\/\\\/www.bharatwisdom.com\\\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"Sanskrit Language (Devavani) \u2013 The Perfect Phonetic Code\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.bharatwisdom.com\\\/#website\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.bharatwisdom.com\\\/\",\"name\":\"BharatWisdom\",\"description\":\"The Timeless Wisdom of Ancient India\",\"publisher\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.bharatwisdom.com\\\/#organization\"},\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\\\/\\\/www.bharatwisdom.com\\\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"hi-IN\"},{\"@type\":\"Organization\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.bharatwisdom.com\\\/#organization\",\"name\":\"BharatWisdom\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.bharatwisdom.com\\\/\",\"logo\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"hi-IN\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.bharatwisdom.com\\\/#\\\/schema\\\/logo\\\/image\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.bharatwisdom.com\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2026\\\/03\\\/Logo1.jpg\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/www.bharatwisdom.com\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2026\\\/03\\\/Logo1.jpg\",\"width\":1600,\"height\":896,\"caption\":\"BharatWisdom\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.bharatwisdom.com\\\/#\\\/schema\\\/logo\\\/image\\\/\"},\"sameAs\":[\"https:\\\/\\\/www.facebook.com\\\/BharatWisdom\"]},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.bharatwisdom.com\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/b86f33378bfdfdbcadeda85dfe3cf88d\",\"name\":\"admin\",\"image\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"hi-IN\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/secure.gravatar.com\\\/avatar\\\/1dfb76bc7a995987b54b80829d4ff2c7f4a98cded65a38e2fd28ff5a3a206c9b?s=96&d=mm&r=g\",\"url\":\"https:\\\/\\\/secure.gravatar.com\\\/avatar\\\/1dfb76bc7a995987b54b80829d4ff2c7f4a98cded65a38e2fd28ff5a3a206c9b?s=96&d=mm&r=g\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/secure.gravatar.com\\\/avatar\\\/1dfb76bc7a995987b54b80829d4ff2c7f4a98cded65a38e2fd28ff5a3a206c9b?s=96&d=mm&r=g\",\"caption\":\"admin\"},\"sameAs\":[\"https:\\\/\\\/www.bharatwisdom.com\"],\"url\":\"https:\\\/\\\/www.bharatwisdom.com\\\/hi\\\/author\\\/narasimha_gjz9gyqy\\\/\"}]}<\/script>\r\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Sanskrit Language (Devavani) \u2013 The Perfect Phonetic Code - BharatWisdom","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/www.bharatwisdom.com\/hi\/culture\/sanskrit-language\/","og_locale":"hi_IN","og_type":"article","og_title":"Sanskrit Language (Devavani) \u2013 The Perfect Phonetic Code - BharatWisdom","og_url":"https:\/\/www.bharatwisdom.com\/hi\/culture\/sanskrit-language\/","og_site_name":"BharatWisdom","article_publisher":"https:\/\/www.facebook.com\/BharatWisdom","article_published_time":"2026-03-21T09:53:56+00:00","article_modified_time":"2026-04-13T07:26:23+00:00","og_image":[{"width":1200,"height":593,"url":"https:\/\/www.bharatwisdom.com\/wp-content\/uploads\/2026\/03\/Img-108.jpg","type":"image\/jpeg"}],"author":"admin","twitter_card":"summary_large_image","twitter_misc":{"\u0926\u094d\u0935\u093e\u0930\u093e \u0932\u093f\u0916\u093f\u0924":"admin","\u0905\u0928\u0941\u092e\u093e\u0928\u093f\u0924 \u092a\u0922\u093c\u0928\u0947 \u0915\u093e \u0938\u092e\u092f":"2 \u092e\u093f\u0928\u091f"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"Article","@id":"https:\/\/www.bharatwisdom.com\/culture\/sanskrit-language\/#article","isPartOf":{"@id":"https:\/\/www.bharatwisdom.com\/culture\/sanskrit-language\/"},"author":{"name":"admin","@id":"https:\/\/www.bharatwisdom.com\/#\/schema\/person\/b86f33378bfdfdbcadeda85dfe3cf88d"},"headline":"Sanskrit Language (Devavani) \u2013 The Perfect Phonetic Code","datePublished":"2026-03-21T09:53:56+00:00","dateModified":"2026-04-13T07:26:23+00:00","mainEntityOfPage":{"@id":"https:\/\/www.bharatwisdom.com\/culture\/sanskrit-language\/"},"wordCount":543,"commentCount":0,"publisher":{"@id":"https:\/\/www.bharatwisdom.com\/#organization"},"image":{"@id":"https:\/\/www.bharatwisdom.com\/culture\/sanskrit-language\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/www.bharatwisdom.com\/wp-content\/uploads\/2026\/03\/Img-108.jpg","keywords":["Ashtadhyayi","Cognitive Science","Devavani","Linguistics","Phonetics","Sanskrit"],"articleSection":["culture"],"inLanguage":"hi-IN","potentialAction":[{"@type":"CommentAction","name":"Comment","target":["https:\/\/www.bharatwisdom.com\/culture\/sanskrit-language\/#respond"]}]},{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/www.bharatwisdom.com\/culture\/sanskrit-language\/","url":"https:\/\/www.bharatwisdom.com\/culture\/sanskrit-language\/","name":"Sanskrit Language (Devavani) \u2013 The Perfect Phonetic Code - BharatWisdom","isPartOf":{"@id":"https:\/\/www.bharatwisdom.com\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/www.bharatwisdom.com\/culture\/sanskrit-language\/#primaryimage"},"image":{"@id":"https:\/\/www.bharatwisdom.com\/culture\/sanskrit-language\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/www.bharatwisdom.com\/wp-content\/uploads\/2026\/03\/Img-108.jpg","datePublished":"2026-03-21T09:53:56+00:00","dateModified":"2026-04-13T07:26:23+00:00","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/www.bharatwisdom.com\/culture\/sanskrit-language\/#breadcrumb"},"inLanguage":"hi-IN","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/www.bharatwisdom.com\/culture\/sanskrit-language\/"]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"hi-IN","@id":"https:\/\/www.bharatwisdom.com\/culture\/sanskrit-language\/#primaryimage","url":"https:\/\/www.bharatwisdom.com\/wp-content\/uploads\/2026\/03\/Img-108.jpg","contentUrl":"https:\/\/www.bharatwisdom.com\/wp-content\/uploads\/2026\/03\/Img-108.jpg","width":1200,"height":593},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/www.bharatwisdom.com\/culture\/sanskrit-language\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Home","item":"https:\/\/www.bharatwisdom.com\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Sanskrit Language (Devavani) \u2013 The Perfect Phonetic Code"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/www.bharatwisdom.com\/#website","url":"https:\/\/www.bharatwisdom.com\/","name":"BharatWisdom","description":"The Timeless Wisdom of Ancient India","publisher":{"@id":"https:\/\/www.bharatwisdom.com\/#organization"},"potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/www.bharatwisdom.com\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"hi-IN"},{"@type":"Organization","@id":"https:\/\/www.bharatwisdom.com\/#organization","name":"BharatWisdom","url":"https:\/\/www.bharatwisdom.com\/","logo":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"hi-IN","@id":"https:\/\/www.bharatwisdom.com\/#\/schema\/logo\/image\/","url":"https:\/\/www.bharatwisdom.com\/wp-content\/uploads\/2026\/03\/Logo1.jpg","contentUrl":"https:\/\/www.bharatwisdom.com\/wp-content\/uploads\/2026\/03\/Logo1.jpg","width":1600,"height":896,"caption":"BharatWisdom"},"image":{"@id":"https:\/\/www.bharatwisdom.com\/#\/schema\/logo\/image\/"},"sameAs":["https:\/\/www.facebook.com\/BharatWisdom"]},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/www.bharatwisdom.com\/#\/schema\/person\/b86f33378bfdfdbcadeda85dfe3cf88d","name":"\u092a\u094d\u0930\u0936\u093e\u0938\u0928","image":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"hi-IN","@id":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/1dfb76bc7a995987b54b80829d4ff2c7f4a98cded65a38e2fd28ff5a3a206c9b?s=96&d=mm&r=g","url":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/1dfb76bc7a995987b54b80829d4ff2c7f4a98cded65a38e2fd28ff5a3a206c9b?s=96&d=mm&r=g","contentUrl":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/1dfb76bc7a995987b54b80829d4ff2c7f4a98cded65a38e2fd28ff5a3a206c9b?s=96&d=mm&r=g","caption":"admin"},"sameAs":["https:\/\/www.bharatwisdom.com"],"url":"https:\/\/www.bharatwisdom.com\/hi\/author\/narasimha_gjz9gyqy\/"}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.bharatwisdom.com\/hi\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3851","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.bharatwisdom.com\/hi\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.bharatwisdom.com\/hi\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bharatwisdom.com\/hi\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bharatwisdom.com\/hi\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=3851"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/www.bharatwisdom.com\/hi\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3851\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":4733,"href":"https:\/\/www.bharatwisdom.com\/hi\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3851\/revisions\/4733"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bharatwisdom.com\/hi\/wp-json\/wp\/v2\/media\/3602"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.bharatwisdom.com\/hi\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=3851"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bharatwisdom.com\/hi\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=3851"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bharatwisdom.com\/hi\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=3851"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}